Samenwerken aan goede huisvesting voor arbeidsmigranten

In 2024 is er door de procesregisseur een programmaplan opgesteld met verschillende ondersteuningsactiviteiten, een daarvan is het organiseren van werksessies. De sessies bieden gemeenten de mogelijkheid om hulp en ondersteuning te krijgen bij specifieke uitdagingen voor de huisvesting van arbeidsmigranten.

De werksessies zijn inmiddels geweest en gingen in op de volgende thema’s: zorg en welzijn, registratie en informatie, slagvaardige aanpak en beleid, handhaving en voldoende en veilige huisvesting. Deze thema’s zijn door de gemeenten zelf aangedragen.

Werksessie zorg en welzijn

De werksessie zorg en welzijn ging in op de toegang van arbeidsmigranten tot basisvoorzieningen, zorg en welzijn, met aandacht voor hun zelfredzaamheid en integratie. Twee experts (dr. Floris Vermeulen van de UvA en dr. Peter Gramberg van Saxion Hogeschool) vertelden over het relationele proces tussen arbeidsmigranten en de lokale bevolking en het belang van sociaal kapitaal en sociale cohesie voor arbeidsmigranten. Daarnaast was er een dialoog tussen Gert Jan Hilgersgom (adviseur migratie) en Dennis Schutten (wijkregisseur) over de problematiek en aanpak rondom arbeidsmigratie in een wijk in Almelo.

Werksessie registratie en informatie

In de werksessie registratie en informatie werd verteld over het betrekken van werkgevers bij de registratie, het verbeteren van adreskwaliteit, toegankelijke inschrijving en controle. Expert Patrick Kemperman (strategisch adviseur dienstverlening gemeente Montferland) ging dieper in op de problematiek van registratie binnen zijn gemeente. Door de focus te leggen op integrale controles en rekening te houden met continue proces van registratie vond de gemeente een goede aanpak. Het “Platform Arbeidsmigranten” werd besproken als digitaal instrument dat kan bijdragen aan meer inzicht en grip op het aantal arbeidsmigranten.

Werksessie slagvaardige aanpak en beleid arbeidsmigranten

In deze werksessie werd via een dialoog tussen Stefan Michel (dagvoorzitter en senior adviseur) en Kees Pleijsier (provinciaal procesregisseur huisvesting arbeidsmigranten) besproken hoe gemeenten een slagvaardige aanpak kunnen hanteren voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Voor een slagvaardige aanpak zijn de volgende punten van belang: een integrale benadering, politiek-bestuurlijk draagvlak, focus op uitvoering en samenwerking. Duidelijke regie en het maken van expliciete keuzes zijn nodig voor een werkbare en uitvoeringsgerichte aanpak.

Werksessie handhaving van beleid huisvesting arbeidsmigranten

Tijdens deze werksessie stonden onder andere handhavingsinstrumenten en strategieën bij misstanden en overlast centraal. Expert Wiebo Kersten (juridisch adviseur/projectleider) deelde praktijkervaringen met situaties zoals overbewoning, onveilige en brandgevaarlijke woonomstandigheden, illegale bewoning en vervuilde woningen. Om dergelijke situaties te voorkomen, kunnen verschillende handhavingsmiddelen worden ingezet. Daarnaast zijn een vast handhavingsteam -bestaande uit verschillende disciplines-, goed contact met uitzendbureaus en huisvesters en consequente controles van groot belang. Daarbij moet het uitgangspunt zijn dat waar mogelijk is problemen informeel worden opgelost en formeel op te treden wanneer dat noodzakelijk is.

Werksessie voldoende veilige huisvesting

In deze werksessie vertelde procesregisseur Kees Pleijsier meer over de verschillende mogelijke huisvestingsvormen van arbeidsmigranten, zoals huisvesting op eigen erf, flexwoningen en de mate van concentratie van huisvesting. Ook kwamen beheer en draagvlak in de omgeving aan bod. De conclusie is dat duidelijke kaders en praktische handvatten nodig zijn om goede huisvesting te waarborgen. Gemeenten spelen hierin een belangrijke rol door heldere kwaliteitsnormen (SNF en AKF), voorspelbaar vergunningenbeleid, effectieve handhaving en een duidelijk toetsingskader voor toegestane huisvestingslocaties te hanteren.

Zicht op vervolg

Met tevredenheid kijken de deelnemers terug op de werksessies. De bijeenkomsten hebben waardevolle inzichten, praktijkvoorbeelden en concrete handvatten opgeleverd voor gemeenten die werken aan de huisvesting van arbeidsmigranten. Tegelijkertijd laten de sessies zien dat er behoefte blijft aan kennisdeling en ondersteuning op dit onderwerp.

Daarom verkennen we hoe we gemeenten ook de komende periode verder kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld via aanvullende bijeenkomsten of andere vormen van kennisuitwisseling. Het doel blijft om gemeenten te helpen verdere stappen te zetten richting voldoende, veilige en kwalitatief goede huisvesting voor arbeidsmigranten. Dat draagt niet alleen bij aan betere woonomstandigheden voor arbeidsmigranten, maar ook aan leefbare wijken, goed werkgeverschap en een sterke provinciale en regionale economie.

Mocht je na het lezen van dit artikel over de werksessies nog vragen hebben of meer willen weten over de procesregie rondom de huisvesting van arbeidsmigranten, neem dan gerust contact op met de procesregisseur huisvesting arbeidsmigranten Kees Pleijsier (kees.pleijsier@publicresult.nl).